Niektóre zabytki nie potrzebują głośnej reklamy. Trwają cierpliwie przez stulecia, wpisane w pejzaż naszych miejscowości, jak stare księgi czekające na czytelnika. Drewniane cerkwie ziemi lubaczowskiej właśnie takie są, skromne, a jednocześnie niezwykłe, bo w ich ścianach zapisana została historia ludzi, kultur i tradycji, które przez wieki współtworzyły oblicze pogranicza.
Od piątku, 19 czerwca 2026 roku, w holu głównym Internatu Zespołu Szkół im. gen. Józefa Kustronia w Lubaczowie można oglądać wystawę fotograficzną „Drewniane cerkwie, ukryte skarby wspólnej turystyki regionu Karpat”. Przygotowana przez Muzeum Kresów w Lubaczowie wystawa stała się również okazją do wspólnego działania Zespołu Szkół im. gen. Józefa Kustronia w Lubaczowie i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Lubaczowie, połączonych ideą popularyzowania lokalnego dziedzictwa i historii naszej małej ojczyzny.
Na wystawę składa się 40 wielkoformatowych fotografii przedstawiających drewniane świątynie po obu stronach granicy polsko-ukraińskiej. W pierwszej odsłonie prezentowane są obiekty znajdujące się na terenie powiatu lubaczowskiego, natomiast w kolejnych miesiącach fotografie zostaną zastąpione zdjęciami cerkwi z Zakarpacia.
Wśród prezentowanych obiektów znalazły się cerkwie z Borchowa, Gorajca, Kowalówki, Łówczy, Łukawca, Nowego Brusna, Prusia, Szczutkowa oraz Radruża. Każda z nich stanowi bezcenne świadectwo historii regionu i wielokulturowego dziedzictwa tych ziem. Szczególne miejsce zajmuje cerkiew pw. św. Paraskewy w Radrużu, wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i uznawana za jedną z najcenniejszych drewnianych świątyń w Europie.
Inspiracją do prezentacji wystawy jest również organizowany od kilku lat Festiwal Dziedzictwa Kresów, przypominający o bogactwie kulturowym naszej małej ojczyzny i zachęcający do odkrywania miejsc, które często znajdują się tuż obok nas. Bo choć z zachwytem planujemy dalekie podróże, niejednokrotnie zapominamy, że równie fascynujące historie czekają pośród roztoczańskich wzgórz, leśnych dróg i niewielkich miejscowości ziemi lubaczowskiej.
Ekspozycja powstała w ramach projektu „Drewniane cerkwie, ukryte skarby wspólnej turystyki regionu Karpat”, realizowanego przez Muzeum Kresów w Lubaczowie oraz Agencję Rozwoju Regionalnego i Współpracy Transgranicznej „Zakarpacie” Obwodu Zakarpackiego w latach 2019–2022. Jego celem jest promocja dziedzictwa kulturowego pogranicza polsko-ukraińskiego oraz popularyzacja wyjątkowej drewnianej architektury sakralnej.
Serdecznie zapraszamy mieszkańców, miłośników historii, pasjonatów fotografii i wszystkich, którzy chcą spojrzeć na ziemię lubaczowską z nowej perspektywy. Czasem najpiękniejsze opowieści czekają bliżej, niż nam się wydaje, zapisane w drewnie, krajobrazie i pamięci miejsca.
M.R.
